ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਵਧਿਆ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸੈਰ- ਸਪਾਟਾ

ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਊਟਬਾਉਂਡ (ਵਿਦੇਸ਼ੀ) ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਜਨਤਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਸਦਭਾਵਨਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
    ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਕਰਨ ’ਚ ਹੋਏ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਕਈ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।  ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ (ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰਮਿਕ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੇ, ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਗਰਬਾ ਅਤੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਅਚਾਨਕ ‘ਬਰਾਤ’ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਚਰਚਾ ਉਦੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਪਤਕਾਰ ਨੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਪੋਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਗਾਈਡ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹਨ?’, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਟਿੱਪਣੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕੌਮ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਮਝ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਸਥਾਨਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਇਰਲ ਕਲਿੱਪਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ

ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਵਾਲੀ ਵੀਡੀਓ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਕਲਿੱਪਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀ ਯੂਕੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਵਰਗਾਂ, ਸਬਵੇਅ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ‘ਗਰਬਾ’, ‘ਭੰਗੜਾ’ ਜਾਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡਾਂਸ ਰੁਟੀਨ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਸਰਾਹਿਆ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਸੁਵਿਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਥਾਨਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵੰਡ

ਇਸ ਬਹਿਸ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਰਾਏ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਗਲੋਬਲ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਸਾਫਟ ਪਾਵਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਵਰਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਭਾਰਤੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਕਸਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।