ਗੁਰ ਸਿੱਖੀ ਐਡਟੈੱਕ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਨਿਤਨੇਮ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਲਈ ਲਾਂਚ ਹੋਈ ‘ਸਿੱਖ ਪਰੋ’ ਐਪ

ਅੱਜ ਦਾ ਯੁੱਗ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ, ਵਪਾਰ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੁਣ ਧਾਰਮਿਕ, ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵੀ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਅਣਛੂਹੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡੀ.ਪੀ.ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ‘ਗੁਰ ਸਿੱਖੀ ਐਡਟੈੱਕ’  ਵੱਲੋਂ ਗੂਗਲ ਪਲੇਅ ਸਟੋਰ ’ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਸਿੱਖ-ਪਰੋ’ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਦਰਸਾਉਾਂਦਾਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨੀਅਤ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਨਿਤਨੇਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪਸਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 3 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ (ਯੂ.ਕੇ.), ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਿੱਖਾਂ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਥੇ ਪਲ ਰਹੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ—ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਨਿਤਨੇਮ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪੋਥੀ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਲਾਈਵ ਹੁਕਮਨਾਮਾ, ਸੰਪੂਰਨ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ (ਗੁਰਮੁਖੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉੱਚਾਰਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾ  ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫ਼ਤ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ। ਇਹ ਐਪ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨੇਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
 ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਈ. ਦਾ ਸੁਚੱਜਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ। ਅੱਜ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਧਰਮ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਬਾਰੇ ਅਧੂਰੀ, ਗਲਤ ਅਤੇ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਭੁਲੇਖੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਐਪ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏ.ਆਈ. ਸਹਾਇਕ ਸਿਰਫ਼ ‘ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਗੁਰਬਾਣੀ’ ਅਤੇ ‘ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ’ ਤੋਂ ਹੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਿੱਖੀ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ਬਣ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਏ.ਆਈ. ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਨਿਰੰਤਰ ਪਰਖਦੇ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਉੱਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਭੁੱਲ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਰਥਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ‘ਸੰਗਤ’ ਅਤੇ ‘ਪ੍ਰਤੱਖ ਸੇਵਾ’ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ‘ਸਹਿਯੋਗੀ’ ਜਾਂ ‘ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ’ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੀ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਵੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ, ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਹੱਥੀਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।
‘ਸਿੱਖ ਪਰੋ’ ਵਰਗੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਡਿਜੀਟਲ ਉਪਰਾਲੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨੀਅਤ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਜਮ, ਨਿੰਮਰਤਾ ਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਗ਼ੈਰ-ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੌਸਲਾ-ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।