ਸ੍ਰੋਮਣੀ  ਕਮੇਟੀ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀ ਸਾਰ

 ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਪੂਰੇ,ਧਰਮੀ ਫੌਜੀ ਨਰਾਜ਼

*6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਐਲਾਨ

1984 ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਧਰਮੀ ਫੌਜੀ" ਦਾ ਮਾਣਮੱਤਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਐਸਜੀਪੀਸੀ) ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ। ਸਮੁੱਚੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀ ਜੂਨ 1984 ਪਰਿਵਾਰ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ।

ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜੂਨ 1984 ਵਿਚ ਫੌਜ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2,875 ਸੀ, ਜਦਕਿ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ 309 ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸਿਰਫ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਇਹ ਤਥ ਕਿਉਂ ਲੁਕਾ ਰਹੀ ਹੈ? 

ਧਰਮੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਵਿਚ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ। ਸਿਰਫ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 50,000 ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਨਾਲ ਕੀ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਇਸ ਬੇਰੁਖੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ।

6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀ ਜੂਨ 1984 ਪਰਿਵਾਰ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਸਿਰਫ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਹੱਡਬੀਤੀ ਪੁਕਾਰ ਹੈ। 

ਜੂਨ 1984 'ਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹਮਲੇ  ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 4,500 ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸਮੁੱਚੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀ ਜੂਨ 1984 ਪਰਿਵਾਰ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2,875 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਜਦਕਿ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਸਿਰਫ 309 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿਚ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਭੁਗਤਣੀਆਂ ਪਈਆਂ, ਜਿਸ 'ਚ ਜੇਲ੍ਹ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਗੁਆਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਜਾਂ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

ਧਰਮੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਫੌਜ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਕੋਈ ਠੋਸ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

 ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵਾਅਦੇ:

ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਾਅਦੇ ਅਧੂਰੇ ਰਹੇ। ਸਿਰਫ ਜੇਲ੍ਹ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 50,000 ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਨਾਕਾਫੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਪੱਖ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਨਾਂ 'ਚ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ, ਵਿੱਤੀ ਸੀਮਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਨੇ ਧਰਮੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਵੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਵਾਏਗਾ, ਇਹ ਵਕਤ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ।