9/11 ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਸਿੱਖਾਂ ’ਤੇ ਵੱਧ ਗਏ ਨਸਲੀ ਹਮਲੇ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ ਏ.ਟੀ. ਨਿਊਜ਼ : ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ 11 ਸਤੰਬਰ, 2001 ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲਗਭਗ 3,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ‘ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਅਪਰਾਧਾਂ’ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਸੂਮ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।  ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 25 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਦਰਦ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਸਿੱਖਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਨਸਲੀ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਅਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਗੋਰੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
  ਐਫ਼. ਬੀ. ਆਈ. ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਫ਼ਰਤ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ 2025 ਵਿੱਚ 24.6% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, 2024 ਵਿੱਚ 142 ਤੋਂ 2025 ਵਿੱਚ 177 ਹੋ ਗਏ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਫ਼ਰਤ ਅਪਰਾਧ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 28 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੋਧੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਘਟਨਾਵਾਂ 26 ਫ਼ੀਸਦੀ  ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 28 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ, ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਸੋਢੀ, ਜੋ ਕਿ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 52 ਸਾਲਾ ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਨਫ਼ਰਤ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਘਾਤਕ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੱਗ ਅਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ 15 ਸਤੰਬਰ 2001 ਨੂੰ ਮੇਸਾਂ, ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੈਵਰੋਨ ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਸਾਲ, ਸਿੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਲ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।  ਸੋਢੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
    9/11 ਹਮਲੇ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਕਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ।  ਸਿੱਖ ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪੰਜ-ਨੁਕਾਤੀ ਸੰਘੀ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਨੇ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵੈਲੇਰੀ ਕੌਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਲਵ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ, ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪਹੁੰਚ ਰਾਹੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਈ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ 9/11 ਲਰਨਿੰਗ ਹੱਬ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਵੈਲੇਰੀ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘9/11 ਦੀ 25ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸਾਡੇ ਅਤੀਤ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮੁੜ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ।’’ ਅਸੀਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਹਿੰਸਾ, ਰਾਜ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। 9/11 ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਲੇਖਕ ਵੈਲੇਰੀ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਤੰਬਰ 2001 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਰਮਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਪੀਕਰਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸਮੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮਤਿਆਂ ਲਈ ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਟੂਲਕਿੱਟ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ, ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹ ਮੁਸਲਿਮ, ਅਰਬ, ਸਿੱਖ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਧਾਨਕ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਊਸ ਮਤਾ 741 ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਨੋ ਬੈਨ ਐਕਟ’ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਤਕਰੇ ਭਰੇ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰੇਗਾ। ਹਾਲੀਆ ਨਫ਼ਰਤ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹਨਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਵੈਲੇਰੀ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, ‘ਡਿਵਾਈਡਡ ਵੀ ਫ਼ਾਲ: ਅਮਰੀਕਨ ਇਨ ਦ ਆਫ਼ਟਰਮੈਥ’ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਵੱਖ- ਵੱਖ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੁਵੱਲੀ ਸਾਂਝ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਢਹਿਢੇਰੀ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।