ਕੀ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਕਾਰਣ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਦੁਨੀਆਂ?

*ਜੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੋਈ ਆਕਸੀਜਨ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਹਿਸ ਨਹਿਸ

ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਧਣ ਨਾਲ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਹੈ।ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ 20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (8 ਇੰਚ) ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।1800 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਲਗਭਗ 40% ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

1850 ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ 1.1 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਵਧਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਰੇਕ ਦਹਾਕਾ ਪਿਛਲੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਹ ਸਿੱਟੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ਤਾਪਮਾਨ ਦੀਆਂ ਪੜ੍ਹਤਾਂ ਮੌਸਮ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸੁਤੰਤਰ ਟੀਮਾਂ ਇੱਕੋ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ - ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਵਿਕਾਸ ਵਲ ਨਹੀਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਵਲ ਵਧੇ ਹਾਂ।ਪਦਾਰਥ ਤਰਕੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉਪਰ ਜੀਵਨ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਝਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲੀ  ਹੋਈ ਆਕਸੀਜਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਜਲ-ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਹ ਦੀ ਖਾਰੇਪਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀਆਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਖਤਰੇ 'ਚ ਪੈ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਨਸਲਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲੀ ਹੋਈ ਆਕਸੀਜਨ (DO) ਵੀ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੀਵਨ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਘੁਲੀ ਹੈ। ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਇਸ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਖਾਦਾਂ, ਸੀਵਰੇਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

1960 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵਧੀ ਹੈ: ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣ ਵਾਲੀ ਆਕਸੀਜਨ ਵਿੱਚ 2% ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 20-50% ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਪੋਕਸਿਕ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1960 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 45 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2011 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 700 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਥਿਤੀ ਬਰਾਬਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਪਸ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਕਸੀਜਨ ਗੁਆ ​​ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਪਾਰਕ-ਆਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ 2100 ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਕਸੀਜਨ ਵਿੱਚ 3-4% ਦਾ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਆਕਸੀਜਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?: ਸਿਹਤਮੰਦ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੁਲੀ ਆਕਸੀਜਨ (DO) ਦੀ ਮਾਤਰਾ 6.5-8 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 4 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਦੇ ਬਚਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 5 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਕਸੀਜਨ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।