ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੀ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਬਾਰੇ ਦੋਗਲੀ ਨੀਤੀ

*ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਬਾਲਮੀਕੀ ,ਮਜਹਬੀ ਸਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ?

*ਬਸਪਾ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਦਲਿਤ ਹਿਤੂ ਫੈਸਲਾ ਚੰਗਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਗਿਆ

ਹੁਣ ਜਿਹੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਵਿਚ ਵਰਗੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਆਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ।  ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ 'ਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰੂ ਵਰਗਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ 85% ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। 

ਮਹਾਂਦਲਿਤ ਵਾਲਮੀਕਿ/ਮਜ਼ਹਬੀ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਮੁਸਾਹਰ ਜਾਂ ਮਦੀਗਾ ਜਾਂ ਚੱਕੀਲੀਆ ਜਾਂ ਅਰੁਣਥਿਆਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਉਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਹਨ ਜੋ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਮਿਲੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।ਵਾਲਮੀਕਿ ਅਤੇ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਦੋਵੇਂ ਅਛੂਤ ਸਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਫਰਕ ਸੀ। ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਤਰਕੀ ਕਰ ਗਿਆ।ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭਿਖਾਰੀ ਵਾਂਗ ਮਿੱਟੀ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਰੋਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਤਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਸਮਝ ਗਿਆ, ਦੂਜਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੀਰੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹੈਰਾਨੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 6,000 ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ ਬਾਲਮੀਕੀ ਤੇ ਮਜਹਬੀ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਕੁਝ ਸੁਹਿਰਦ ਲੋਕ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦਲਿਤ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰੇਗਾ। ਦਲਿਤਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਏਕਤਾ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਮਹਾਂਦਲਿਤ ਵਾਲਮੀਕਿ/ਮਜ਼ਹਬੀ, ਮੁਸਾਹਰ, ਮਦੀਗਾ ਵਰਗੇ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਹ ਮੂਹਰਲੀ ਕਤਾਰ 'ਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹਨ? 

 ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 403 ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਦੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਕ ਵੀ ਟਿਕਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ।

ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਦਲਿਤ ਮਹਾਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਪਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦਾ ਨਾਂਅ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ। ਇਕ ਲੱਖ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਫਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਲਈ ਭਰਤੀ ਪਰ 8,000 ਵਾਲਮੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਈ ਗਈ।

ਮਾਇਆਵਤੀ ਨਾ ਤਾਂ ਗੋਹਾਨਾ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਿਰਚਪੁਰ ਪਹੁੰਚੀ  ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਲਿਤ ਏਕਤਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੋਹਾਨਾ ਅਤੇ ਮਿਰਚਪੁਰ ਦੇ ਦਲਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਲਾਇਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹਨ? ਦਲਿਤ ਬੋਧਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿ ਕ੍ਰੀਮੀ ਲੇਅਰ ਨੂੰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਰਗੀਕਰਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਲਮੀਕੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਹਾਂਦਲਿਤ ਦਲਿਤ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਪਾੜਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਪਰ ਮਾਇਆਵਤੀ ਵਰਗੇ ਬਾਕੀ ਦਬੀਆਂ ,ਕੁਚਲੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੇਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।